Ինչպե՞ս է մաթեմատիկան բացահայտում է մեր ափսեի գաղտնիքները

Ներածություն․
Երբևէ մտածե՞լ եք, թե ինչպես է այն փոքրիկ թիվը՝ սննդի փաթեթի վրա նշված կալորիան, կապված ձեր առողջության հետ: Պատրաստվեք զարմանքի, քանի որ միասին բացահայտելու ենք կալորիաների աշխարհի թվային գաղտնիքները:
Հետքրքիր փաստեր․
Գիտե՞ք, որ մեկ գրամ ճարպը պարունակում է 9 կալորիա, մինչդեռ նույն քանակի սպիտակուցը կամ ածխաջուրը՝ ընդամենը 4: Այս թվերը կարող են օգնել ձեզ հասկանալ, թե ինչու է այդքան հեշտ "կալորիաներ կուտակել" յուղալի սննդով: Եթե դուք ուտեք մեկ կիլոգրամ կարագ (հուսով ենք, որ չեք անի), դա կլինի 7,170 կալորիա, ինչը բավարար է մոտ 3 օր ապրելու համար:
Պատկերացրեք, որ դուք սիրում եք ամեն օր մեկ բաժակ գինի խմել: Մեկ բաժակը (150մլ) պարունակում է մոտ 125 կալորիա: Թվում է քիչ, չէ՞: Բայց եկեք բազմապատկենք:
125 կկալ x 7 օր = 875 կկալ շաբաթական
875 կկալ x 52 շաբաթ = 45,500 կկալ տարեկան
Դա համարժեք է մոտ 5.8 կգ քաշի ավելացմանը տարվա ընթացքում՝ միայն մեկ բաժակ գինուց:
Լոգարիթմական մտածողություն․
Գիտնականները հայտնաբերել են, որ մեր օրգանիզմի մետաբոլիզմը հետևում է լոգարիթմական կորի: Սա նշանակում է, որ քաշի կորցնելը դառնում է ավելի դժվար, որքան ավելի մոտ եք ձեր նպատակային քաշին: Եթե դուք ամեն օր սնվեք 500 կալորիա պակաս քան նորմայում, առաջին շաբաթվա ընթացքում կարող եք կորցնել մոտ 1 կգ, բայց հաջորդ շաբաթ՝ միայն 0.7 կգ, նույնիսկ եթե պահպանեք նույն ռեժիմը:
Էներգիայի պահպանման օրենք․
Ֆիզիկայի հիմնարար օրենքը՝ էներգիայի պահպանման օրենքը, գործում է նաև մեր մարմնում: Յուրաքանչյուր ավելորդ կալորիա, որը չի ծախսվում, վերածվում է ճարպի: 1 կգ մարմնի ճարպը պարունակում է մոտ 7,700 կալորիա: Այսպիսով, եթե դուք ամեն օր ուտում եք ընդամենը 100 կալորիա ավելի, քան ծախսում եք (օրինակ՝ մեկ բանան), տարվա վերջում կունենաք՝
100 կալ x 365 օր = 36,500 կալ = մոտ 4.7 կգ քաշի ավելացում
Կալորիաների հաշվարկը կարող է թվալ բարդ, բայց այն կարող է լինել նաև զվարճալի: Օրինակ, եթե դուք սիրում եք պիցցա, իմացեք, որ մեկ կտոր պիցցան (մոտ 100 գրամ) պարունակում է միջինում 250-300 կալորիա: Դա նշանակում է, որ այդ կալորիաները "այրելու" համար ձեզ անհրաժեշտ կլինի՝
- 30 րոպե լող
- 45 րոպե արագ քայլք
- 20 րոպե վազք
- 1 ժամ յոգա
Քաշի կառավարման հիմնական բանաձևը հետևյալն է՝
Քաշի փոփոխություն = Ընդունված կալորիաներ - Ծախսված կալորիաներ
Սա թվում է պարզ, բայց իրականում այն ներառում է բազմաթիվգործոններ: Օրինակ, ծախսված կալորիաները կախված են ոչ միայն ֆիզիկական ակտիվությունից, այլ նաև մարմնի հիմնական մետաբոլիզմից, որը տարբեր է յուրաքանչյուր անհատի համար:Մեկ կիլոգրամ մկանային հյուսվածքը հանգստի վիճակում այրում է մոտ 13 կալորիա օրական, մինչդեռ նույն քանակի ճարպային հյուսվածքը՝ ընդամենը 4.5 կալորիա:
Թերմոգենեզի թվաբանությունը․
Սննդի թերմիկ էֆեկտը (TEF) այն կալորիաներն են, որոնք մարմինը ծախսում է սնունդը մարսելու, ներծծելու և օգտագործելու համար: Այն կազմում է օրական ծախսված կալորիաների մոտ 10%-ը: Սակայն տարբեր սննդատեսակներ ունեն տարբեր TEF:
- Սպիտակուցներ: 20-30% (100 կալորիա սպիտակուցից 20-30 կալորիա ծախսվում է մարսողության վրա)
- Ածխաջրեր: 5-10%
- Ճարպեր: 0-3%
Այս թվերը ցույց են տալիս, թե ինչու բարձր սպիտակուցային սննդակարգը կարող է օգնել քաշի կորստին:
Մակրոնուտրիենտների հավասարակշռության խնդիր.
Օպտիմալսննդակարգիպլանավորումըկարելիէդիտարկելորպեսգծայինծրագրավորմանխնդիր: Օրինակ՝
Առավելագույնիհասցնել: a(սպիտակուցներ) + b(ածխաջրեր) + c(ճարպեր)
Պայմանով, որ: a + b + c = ընդհանուր կալորիաներ
և a ≥ 10%, b ≥ 45%, c ≥ 20% ընդհանուր կալորիաների
Այս մոտեցումը թույլ է տալիս ստեղծել անհատականացված սննդակարգեր՝ հաշվի առնելով տարբեր սահմանափակումներ և նախապատվություններ:
Եզրակացություն.
Մաթեմատիկան և կալորիաների հաշվարկը սերտորեն կապված են: Մեր մարմնի և սննդի միջև բարդ փոխազդեցությունները բացահայտելը,կարող է օգնել մեզ կայացնել ավելի ճիշտորոշումներ մեր առողջության վերաբերյալ և հասկանալ, թե ինչպես փոքր փոփոխությունները կարող են հանգեցնել մեծ արդյունքների ժամանակի ընթացքում: Հիշեք, որ յուրաքանչյուր կալորիայի հաշվարկ կատարվում է մաթեմատիկայի շնորհիվ, այն կարող է լինել ձերդաշնակիցը առողջ ապրելակերպ վարելու և առողջ մարմին ու հոգի կերտելու ճանապարհին:




