Մաքսվելի տեսությունը՝ ժամանակակից տեխնոլոգիաների հիմքը
XIX դարի կեսերին գիտական աշխարհը կանգնած էր մի մեծ հարցի առջև․ ինչպե՞ս են փոխկապակցված էլեկտրականությունն ու մագնիսականությունը։ Այս հարցի պատասխանը գտավ շոտլանդացի ֆիզիկոս Ջեյմս Կլերկ Մաքսվելը, ով 1864 թվականին ներկայացրեց իր հեղափոխական տեսությունը։
Հիմնական հավասարումները
Մաքսվելի հավասարումները իրենցից ներկայացնում են չորս մաթեմատիկական արտահայտություն, որոնք նկարագրում են էլեկտրամագնիսական դաշտի հիմնական հատկությունները։ Պարզ լեզվով ասած՝ այս հավասարումները ցույց են տալիս, որ փոփոխվող էլեկտրական դաշտն առաջացնում է մագնիսական դաշտ, իսկ փոփոխվող մագնիսական դաշտն առաջացնում է էլեկտրական դաշտ։ Սա նման է շղթայական ռեակցիայի, որը շարունակվում է անվերջ։
Էլեկտրամագնիսական դաշտի հատկությունները
Մաքսվելի տեսությունը ցույց տվեց, որ լույսը էլեկտրամագնիսական ալիք է։ Այս բացահայտումը հեղաշրջեց մեր պատկերացումները տիեզերքի մասին։ Պարզվեց, որ տեսանելի լույսը, ռադիոալիքները, ռենտգենյան ճառագայթները և նույնիսկ միկրոալիքային վառարանի ճառագայթումը նույն բնույթի երևույթներ են՝ տարբերվում են միայն ալիքի երկարությամբ։
Փորձարարական հաստատում
1887 թվականին գերմանացի ֆիզիկոս Հայնրիխ Հերցը փորձնականորեն
հաստատեց Մաքսվելի տեսությունը՝ առաջին անգամ գեներացնելով և հայտնաբերելով ռադիոալիքները։ Այս փորձերը դրեցին անլար հաղորդակցության հիմքը։
Կիրառական նշանակություն
Մաքսվելի տեսության գործնական կիրառությունները մեր առօրյա կյանքում անթիվ են։ Բջջային հեռախոսները, Wi-Fi-ը, հեռուստատեսությունը, GPS նավիգացիան․ այս ամենը հիմնված է էլեկտրամագնիսական ալիքների վրա։ Բժշկության մեջ մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիան (MRI) օգտագործում է էլեկտրամագնիսական երևույթները մարդու մարմնի ներքին պատկերը ստանալու համար։
Ազդեցությունը ֆիզիկայի զարգացման վրա
Մաքսվելի տեսությունը ոչ միայն միավորեց էլեկտրականությունն ու մագնիսականությունը, այլև դարձավ առաջին դաշտային տեսությունը ֆիզիկայում։ Այն ոգեշնչեց Էյնշտեյնին ստեղծելու հարաբերականության հատուկ տեսությունը և ազդեց քվանտային էլեկտրադինամիկայի զարգացման վրա։
Եզրակացություն
Մաքսվելի էլեկտրամագնիսական տեսությունը XX դարի տեխնոլոգիական հեղափոխության հիմնաքարերից մեկն է։ Այն ոչ միայն բացատրեց բնության մեջ տեղի ունեցող բազմաթիվ երևույթներ, այլև հնարավոր դարձրեց ստեղծել տեխնոլոգիաներ, որոնք արմատապես փոխեցին մարդկության կյանքը։
Հոդվածի գլխավոր պատկերը խորհրդանշում է գիտության էվոլուցիան
Հեղինակ՝ Գևորգ Զադոյան:
Դիտումների հիման վրա
Առնչվող նյութեր
